Publikacja — strona 17
Alegoria a alegoreza – przyczynek do dyskusji 23 stwierdza Aleksandryjczyk, jeśli chcemy mówić o Piśmie Świętym jako źródle prawdy i mądrości, trzeba w pierwszej kolejności udowodnić, że zawarte w nim słowa nie pochodzą od człowieka, lecz „od Boga, to znaczy, że zostały natchnione Duchem Bożym” 52. By tego dokonać, wskazuje na owoce działalności Mojżesza, „prawodawcy narodu hebrajskiego”, i Jezu- sa Chrystusa, „Twórcy i Zwierzchnika religii i nauki chrześcijańskiej”53. „Chociaż bowiem wśród Greków i barbarzyńców było bardzo wielu pra - wodawców oraz wielu uczonych i filozofów, to jednak – stwierdza Ory - genes – nie przypominam sobie, żeby jakiś prawodawca mógł wszczepić również w umysł obcych narodów jakieś pragnienie i skłonność powodu- jącą, aby z chęcią przyjęto jego prawa albo z całą wolą ducha ich prze - strzegano”54. Tego był w stanie dokonać tylko Mojżesz, który działając pod natchnieniem i w mocy Boga, oznajmiał wszystkim narodom prawo i boską mądrość, prowadząc ich tym samym do poznania spraw boskich i ludzkich. A odnosząc się do Chrystusa, dodaje, że już sam fakt, iż tak wie- le narodów pogańskich, dzięki jego słowu uwierzyło w Boga, dowodzi bo- skiego pochodzenia jego słów55. Fakt ten też jest potwierdzeniem boskości Chrystusa i prawdziwości prorockich zapowiedzi jego przyjścia w ludzkiej postaci, a zatem tego, że jest on Zbawicielem, „odbiciem substancji i istoty Boga”56. Dopełniając swą wypowiedz, Aleksandryjczyk doda: A jeśli ktoś z całą starannością i należytym szacunkiem zastanowi się nad proroctwami, podczas samej lektury i dokładniejszego badania z pewnością, pobudzony w umyśle i rozsądku przez jakieś boskie natchnienie, zauważy, iż to, co czyta, nie zostało przedstawione ludzkim sposobem, lecz że są to słowa Boże; i sam z siebie zrozumie, że księgi te [Starego i Nowego Testamentu] nie zostały napisane ludzką sztuką ani ludzkim stylem, lecz boską, że się tak wyrażę, wzniosłością. A zatem blask przyjścia Chrystusa oświetlając błyska- wicą prawdy Prawo Mojżeszowe usunął zasłonę, która leżała na jego literze, i wszystkim, którzy w Niego wierzą, odkrył wszelkie dobra, które pozosta - wały zasłonięte57. 52 Origenes, De principiis IV 1, 1, tł. S. Kalinkowski, Orygenes, O zasadach, Kra- ków 1996, s. 323. 53 Origenes, De principiis IV 1, 1, tł. S. Kalinkowski, s. 323. 54 Origenes, De principiis IV 1, 1, tł. S. Kalinkowski, s. 323. 55 Por. Origenes, De principiis IV 1, 2-3, tł. S. Kalinkowski, s. 324-325. 56 Origenes, De principiis I 2, 8, tł. S. Kalinkowski, s. 72. 57 Origenes, De principiis IV 1, 6, tł. S. Kalinkowski, s. 328.