10.3. CZY WIECZNOŚĆ JEST PRZYMIOTEM WŁASCIWYM LI TYLKO BOGU…
A r t y k u ł 3
CZY WIECZNOŚĆ JEST PRZYMIOTEM WŁASCIWYM LI TYLKO BOGU ?
Zdaje się, że wieczność nie jest przymiotem wyłącznie Bogu właściwym, bo:
1. Czytamy u Daniela, że "Ci, którzy nauczyli wielu sprawiedliwości, jak gwiazdy przez wieki i na zawsze"1 [przy czym Daniel użył wyrażenia: aeternitates wieczności, co tłumacz Biblii oddał: na zawsze] . Jeżeli przeto wielu będzie "na zawsze" świeciło jak gwiazdy, znaczy to, że nie istnieje jedna tylko wieczność i że nie tylko Bóg jest wieczny.
2. U Mateusza spotykamy następujące słowa Pana: "Idźcie precz ... przeklęci, w ogień wieczny"2; a więc nie tylko sam Bóg jest wieczny.
3. Co konieczne, to i wieczne; aliści istnieje tak wiele rzeczy koniecznych, np. w dowodzeniu zasady i wszystkie przesłanki; a więc nie tylko sam Bóg jest wieczny.
Wbrew temu Hieronim pisze: "Tylko sam Bóg nie ma początku"3; cokolwiek zaś ma początek nie jest wieczne; a więc tylko sam Bóg jest wieczny. /92/
Odpowiedź : Po prawdzie wieczność istnieje właściwie w samym Bogu tylko. Czemu? Bo, jak to już powiedziano4, wieczność jest logicznym następstwem niezmienności; wyżej zaś uzasadniliśmy5, że jedynie sam Bóg jest bezwzględnie niezmienny. Co do innych jestestw, to: tyle mają udziału w wieczności, ile im Bóg udzielił ze swej niezmienności; i tak: jednym Bóg udzielił aż takiej niezmienności, że nigdy nie utracą swego istnienia; Eklezjastes np. pisze o ziemi, że "trwa po wszystkie czasy6; o innych Pismo św. mówi, że są wieczne, aczkolwiek są to ciała rozkładowi ulegające, a to z racji ich długotrwałości; w tym to sensie pisze Psalmista o "górach odwiecznych"7, a Księga Powtórzonego Prawa o "owocach z pagorków wiecznych"8; aliści najbogatszy udział w wieczności mają aniołowie i zbawieni doznający rozkoszy obcowania ze Słowem; a mają dlatego, że są niezmienni w swoim istnieniu i działaniu; owo rozkoszne oglądanie Słowa, zdaniem Augustyna9, sprawia to, że niemożliwą jest u nich zmiana myśli; stąd też Jan o tych, co Boga oglądają, powiada, że mają życie wieczne; oto jego słowa: "A to jest życie wieczne: aby znali Ciebie" itd.10.
Na 1. "Wielu będzie świecić na zawsze", czyli "wiele wieczności" oznacza tu masy ludzi, którzy będą mieć udział w wieczności dzięki oglądaniu Boga w niebie.
Na 2. Ogień piekła otrzymał nazwę "wieczny" jedynie dlatego, że nie będzie miał końca. Jednakowoż kaźń piekielna będzie obfitowała w przeróżne zmieniające się kary*, stosownie do słów Joba: "Przejdzie do wielkiego gorąca z wód Śnieżnych11. Dlatego też piekłu nie przysługuje wieczność, ale raczej czas, w myśl słów Psalmisty: "Czas ich trwać będzie na wieki"12.
Na 3. "Konieczny" oznacza jak iś sposób prawdy. [mówi się przecież: prawda konieczna lub nie]; prawda zaś, według Filozofa13 jest w myśli; wynika z tego, że: co prawdziwe i konieczne o tyle jest wieczne, o ile istnieje w myśli wiecznej, a taką jest jedynie sama myśl Boga. Z argumentacji w ięc zarzutu bynajmniej nie można wyciągnąć wniosku, że poza Bogiem jest coś wieczne.